begin over de auteur boeken vertalingen luisteren werkplaats tientjeslid links contact                 

Heilige zelfbeschikking

Blad: Denkbeeld
Datum: 2001-09-01
Beeld: Tijs van den Boomen

Over een jaar of dertig, veertig woon ik misschien als een dement besje in een verpleeghuis. Kinderen en kleinkinderen heb ik niet, dus veel bezoek zal ik wel niet krijgen. Toch vind ik het geen afschrikwekkend vooruitzicht. Als – ik zeg àls – de mensen om me heen maar geduldig, aandachtig en lief voor me zijn.
Ik erger me steeds meer aan al die succesvolle, gezonde volwassenen die roepen dat verpleeghuizen mensonterend zijn, dat ze zelf nóóit naar een verpleeghuis zullen gaan, dat ze tijdig hun maatregelen zullen nemen.
   Dom geklets.
   Goed, het is vaak even schrikken bij het eerste bezoek aan een verpleeghuis. Niet omdat het er per se zo verschrikkelijk is, maar omdat de bewoners zo oud en krakkemikkig zijn en niet lijken op de vitale senioren die ons in media en reclame toelachen. Het verpleeghuis drukt ons met de neus op onze vergankelijkheid. Maar is dat mensonterend? Een beetje zitten, een beetje mijmeren of suffen, de laatste dagen laten verglijden in een wereld die steeds kleiner wordt? Nee, dat is oud, ouder, stokoud worden, langzaam vager en vager worden, tot het verdwijnpunt. Op zich is daar niets ondraaglijks aan.

Vooral met mensen die rondbazuinen dat zij euthanasie willen mochten zij dement zijn geworden, krijg ik steeds meer moeite. Afgezien nog van de vraag wie ze dan dood moet maken en wanneer. Wat me stoort is dat heilige beroep op zelfbeschikking. Zelfbeschikking heeft het laatste woord, daar denken we amper nog over na. Maar wie beschikt er nu eigenlijk? Wie  is degene die beslist dat leven met dementie niet meer de moeite waard is? Dat is de volwassene. Niet het kind dat die volwassene ook eens was, of de puber, niet de demente die die volwassene misschien wordt. Nee, het is de volwassenen die zichzelf zo serieus neemt, zo op een voetstuk plaatst dat hij de gedachte niet verdraagt dat hij misschien weer gaat verkindsen. Dus wil hij het recht in eigen hand nemen.

Nu is de vraag: waarom zou de volwassene eigenlijk de dienst uitmaken? Waarom niet het kind, dat het idee later dement te worden misschien helemaal niet erg vindt? Of waarom niet de demente oudere zelf die niet begrijpt waarom hij dood zou moeten? Waar haalt de volwassene het recht vandaan om over zijn leven in de toekomst zo’n zwaarwegende beslissing te willen nemen? Het is hoogmoed en arrogantie. En angst, angst om het eigen lot uit handen te geven.

 
 

vertalen

Over Leven met het pistool op tafel
De Duitse schrijver Wolfgang Herrndorf, bekend van de roadmovie Tsjik hield na de fatale diagnose van een hersentumor een digitaal dagboek bij. Zo volgen we hem in zijn moedige, onderzoekende en heftige laatste drie jaar.   

Uitgeverij Cossee

 

Duitsland

Das Opfer-Taeterkomplex
Als Im Krebsgang von Günter Grass, 2002 herauskam, wurde er verketzert und gelobt. Abermals standen die Schuld-Puristen und Revanchisten gegenüber einander. Ist von Verharmlosung oder weitere Aufarbeitung der Nazi-Zeit die Rede ?   

Universiteit van Amsterdam

 

Duitsland

Homo faber, was treibt dich?
In Volker Schlöndorffs Filmadaption Homo faber steht das filmische Zeichensystem im Dienste der Liebesgeschichte und nicht der ominösen, zum Scheitern verurteilten Flucht vor dem Schicksal wie in Max Frischs Roman. Eine vergleichende Analyse.   

Universiteit van Amsterdam

 

Duitsland

Blankow in het kort
`Ieder leeft met zijn eigen Blankow, dat maar ten dele dat van de anderen overlapt. Het mijne bestaat uit de verzamelde herinneringen van anderen, mijn eigen leven hier en dat van de hond. Ook de hond heeft zijn eigen Blankow.´   

Blankow

 

gezondheidszorg

De Freudiaanse verleiding (3)
Ritha Korfage
`Ik kijk wat er tussen de patiënt en mij gebeurt. Dat vind ik een trefzekere gids. De ene patiënt laat ik meteen opnemen als hij zegt dat hij een eind aan zijn leven wil maken, bij een ander hóór ik het nauwelijks.´   

Intermediair

 

Oost-Europa

Steden zonder geheugen
In het voetspoor van Isaak Babel trok Pauline de Bok samen met de slavist Aai Prins midden jaren negentig door de Oekraïne. Op zoek naar de verdwenen wereld van zijn verhalencyclus Rode Ruiterij en zijn Dagboek 1920.   

Uitgeverij Meulenhoff

 

Oost-Europa

Novi Sad, tien jaar later
Tien jaar geleden alweer zijn de omstreden NAVO-bombardementen op Servië. Nog steeds verkeert het land in isolement. Een reportage uit de tweede stad, Novi Sad, thuishaven van de beroemde schrijver Aleksandar Tisma.     

Vrij Nederland

 

landschap en openbare ruimte

De eetbare stad rukt op
De eetbare stad is hot. Buurtmoestuinen en grootschalige stadslandbouw moeten duurzame voedselvoorziening naderbij brengen. En het is nog goed voor de leefbaarheid ook. Burgers ontfermen zich over de groene openbare ruimte in hun buurt.   

Vrij Nederland

 

jacht

Inwijding in de jacht - recensie
`Een reeks inwijdingen´, zo noemt NRC-journalist Kester Freriks De jaagster in zijn recensie in het tijdschrift De Jager. De hoofdpersoon `zoekt een bestaansvorm waarin leven én dood elkaar vinden. Die levenswijze vindt ze in de jacht.´   

De Jager

 

parken

Duizendjarig puinpark
'Kijk, hier, berenvelgras, dat heeft het hele blok overgroeid, net een vacht.' Hij tilt het groene kleed op. 'Het gaat alsmaar verder, ha, ha, het is zoiets leuks: er komen geen bloemen aan, dus mensen zien het niet.'   

de Volkskrant