begin over de auteur boeken vertalingen luisteren werkplaats tientjeslid links contact                 

Lekker vies, heel gezond

Blad: Metro
Datum: 1999-11-05

Ik benijd ze niets die stadse kinderen die ‘bah’ gillen als ze een hondendrol zien en angstig achter moeders mantelpak kruipen als ze een strontvlieg of regenworm ontwaren. Erger nog, ik voel de neiging opkomen ze eens lekker met hun Oilily-jurkjes in de modder te zetten of met hun blote voetjes tussen de pissebedden. Want de smetvrees wordt er al vroeg ingepompt.

Als kind heb ik me gewenteld in viezigheid. Dat had je op het platteland. Je speelde in stallen tussen eeuwenoude spinnenwebben, je rollebolde tussen de koeien en varkens, je viel in sloten die als riolering dienst deden, je at wel eens bedorven waar en je zat bij kinderen in de klas die hooguit eens per week in de teil gingen, tien na elkaar. Alle kinderziektes hebben we gehad en verder niets.

In de loop der jaren zag ik talloze filmpjes met krioelend ongedierte dat met het blote oog niet waarneembaar is. Reclamemakers zijn er dol op. Toiletpotten waar opa op gepoept heeft, terwijl de kleine meid daarna nietsvermoedend met haar handjes op de bril steunt, je moet er als moeder toch niet aan denken. Trapleuningen, liftknoppen, winkelwagentjes, het ballenbad van Ikea, als ons blote oog microscopisch zou zijn, dan zouden we niets meer aanraken. Dan zou menigeen zich verschansen in een steriel huis en zelfs niets meer durven te eten.
Voortdurend worden we bedreigd door ziektekiemen. De schoonmaakindustrie verdient miljarden aan onze op hol geslagen hygiëne. Ze blijft nieuwe oplossingen aandragen – spik & span-zeepjes, -doekjes en -sopjes – ze doet haar uiterste best, maar een kiemvrije toekomst zit er niet in. We zuigen en vegen en soppen en dieptereinigen, we binden de strijd aan met de huismijt, kortom, we gaan als een blinde tekeer tegen een eindeloos leger van onzichtbare aanvallers. En ondertussen schrobben we ook nog eens verwoed alle natuurlijke afweer van onze huiden, zodat ze overgevoelig worden en snel verouderen. Als het nuttig was geweest om al die microscopisch kleine viezigheid te ontwaren, had de schepper ons wel betere ogen gegeven. Mijn afkeer van deze smetvrees kreeg een stevige steun in de rug door de hygiëne hypothese waarover ik in het weekblad Intermediair las. Als baby’s niet of te eenzijdig aan viezigheid worden blootgesteld, komt hun immuunsysteem niet tot volle wasdom en krijgen ze allerlei ziektes. Dat is een plausibele verklaring voor de hedendaagse explosie van allergieën. Ook andere ziektes doen het steeds beter: astma, reuma, hooikoorts, allerlei eczemen, jeugdsuikerziekte.
Zie je wel, ik heb het altijd wel vermoed: viezigheid is juist heel gezond. Al die vroegere aanvallen van buitenaf hebben me fysiek gehard, bij mij binnen moet het wemelen van de afweerstoffen en anti-beestjes. Ik heb nooit eens griep, als rondom mij iedereen is geveld, proest ik alleen een keer. Mijn zus was vroeger zelfs zo vies dat haar krasje om tbc op te sporen – de ouderwetse variant van de Mantoux-prik – opzwol, dus ze was positief. Bij nader onderzoek bleek ze geen tbc te hebben maar te barsten van de antistoffen. Blakend dus. Wij kinderen staken elkaar met van alles en nog wat aan, dat schijnt ook heel gezond te wezen. Alleenstaande kinderen zijn vaak veel bevattelijker voor aanvallen van buitenaf.
Onze obsessie voor hygiëne is zorgwekkend, zeggen wetenschappers. En ze noemen zelfs al een mogelijk tegengif: de kleintjes in ons antiseptische leefmilieu inenten met een fikse cocktail van de ontbrekende viezigheid. Dat is pas ziek.

 
 

samenleving

Tiere sind wir, schlaue Tiere
Eineinhalb Jahre habe ich in diesem Jagdgebiet gelebt, allein mit der Landschaft, dem Wetter und den Wildtieren. Wie oft stand ich im Morgengrauen am Fenster, um mich dann abrupt vor den Bildschirm zu setzen, die niederländischen Zeitungen anzuklicken un   

Neue Zürcher Zeitung

 

dieren

Weihnachtskatzen
Kerstbundel 2012 van Insel Suhrkamp Verlag met elf verhalen over katten.'Poespoespoes' heet mijn bijdrage, die werd vertaald door Waltraud Hüsmert. > Siehe auch: 'Weihnachtskatzen in deutscher Übersetzung'.   

Insel Suhrkamp Verlag

 

vertalen

Der Kummer von Waltraud Huesmert
Vertaalster Waltraud Hüsmert won afgelopen januari de Else Ottenprijs 2008 voor haar Duitse hervertaling van Hugo Claus' magnum opus Het verdriet van België. Wederom gelauwerd, maar nog steeds schandelijk onderbetaald.   

www.boekvertalers.nl

 

Duitsland

Die DDR war keine Operetten-Diktatur
Filme über die DDR-Vergangenheit haben viele Deutsche beschäftigt. War es so wie im Film, oder eher nicht? Wie viel Nostalgie gestattet man sich und wie viel Geschichtsklitterung? Über Stasi-Filme und auflodernde Debatten.   

Universiteit van Amsterdam

 

landschap en openbare ruimte

Het land van Lely
'Mooie titel, maar wie is Lely?' vroegen nogal wat mensen die over het manuscript hoorden. Moest de titel er maar aan geloven? Nee, het maakte duidelijk dat het tijd was voor een eerbetoon aan de man die Nederland zijn aanzien gaf - met 103 reisstukken.   

Uitgeverij 521

 

Duitsland

Huis met een verhaal
Wat is je huis? Je huis is In de eerste plaats een dak. Boven jouw hoofd, maar vaak ook boven dat van anderen. Eerdere bewoners, passanten, dieren die we meestal niet eens kennen. Soms, als je alleen bent, beginnen ze te spreken.   

Eigen Huis Magazine

 

multicultureel

Migrantendochters in het nauw
Chloor drinken, in polsen snijden, kalmeringsmiddelen slikken. Migrantendochters plegen vaker zelfmoord en doen meer pogingen daartoe dan anderen. `Ik voelde me zo ongelukkig en depressief, ik wilde niet meer leven. Toen ging ik de eerste keer krassen.´   

Vrij Nederland

 

landschap en openbare ruimte

De Blauwe Stad
In de zomer stond er nog een tentenkamp van de Verenigde Communistische Partij in het weiland, als een stuiptrekking van de Koude Oorlog. `Blauwe Stad, zwarte gat´. Die geluiden zijn overstemd door de marketingmythen van de Blauwe Stadjers.   

de Volkskrant

 

Oost-Europa

Het huis van Boelgakov
In Kiev staat het ouderlijk huis van Michail Boelgakov. Huisnummer 13. Dat past uitstekend bij de wrangvrolijke dubbele bodems in het werk van de schrijver. Met vertaalster Aai Prins waan ik me in de roman De Witte Garde.   

de Volkskrant

 

divers

Vrouw en auto
De man keek me aan of ik gek geworden was en loerde om zich heen of hij niet ergens een verborgen camera ontwaarde. Ik gaf geen krimp, ik had dit al vaker aan de hand gehad en alle mannen die ik om hulp had gevraagd, zag ik denken: maf wijf...   

Metro