begin over de auteur boeken vertalingen luisteren werkplaats tientjeslid links contact                 

Moldavische kiespijn

Blad: NRC Handelsblad
Datum: 2000-09-28
Beeld: Tijs van den Boomen

`Narcose, narcose´, smeekt  de 22-jarige Tudor als ik aanstalten maak naar het dorp te gaan voor inkopen. Al dagen vergaat hij van de kiespijn. `Paracetamol´, zeg ik, maar ongeduldig schudt hij zijn hoofd. Die krijgt hij al dagen van me. `Narcose!´
Machteloos hef ik m´n handen, ik zou niet weten hoe ik daar aan moest komen. Op het platteland in Meckelenburg-Vorpommern hangen niet op elke straathoek zwarthandelaren rond zoals in zijn vaderland Moldavië. Ik kan hem hooguit naar een tandarts brengen. Weer schudt hij zijn hoofd. Als illegale seizoenarbeider spaart hij elke verdiende mark voor zijn droom: een eigen auto. Ik geef hem nog een paracetamol en een handjevol kruidnagelen om de pijn weg te kauwen en hij gaat weer aan het werk. Maar zelfs de machtig grommende motorslijptol waarmee hij de dikke muren zo gretig te lijf ging, kan hem niet meer afleiden.
In de schaftpauze zit hij bleekjes ineengedoken tussen zijn maten. Het eten roert hij niet aan. Tudor heeft pijn, Tudor is bang. Die avond, zo ontdek ik, gaat zijn vriend Valéry hem zijn kies trekken. Valéry kan en durft alles, weten de anderen. Tudor krimpt nog meer ineen als hun lachen door de keuken schalt. Zij zijn blij dat zij niet in Tudors schoenen staan, maar medelijden hebben ze niet. Tudor is nog een jongen, het wordt tijd dat hij een man wordt. Van pijn wordt hij hard. Ivan weet er alles van, op Tudors leeftijd vocht hij in Afghanistan, toen Moldavië nog bij de Sovjetunie hoorde. Eén keer heeft hij erover verteld: `Kalasjnikov´, zei hij; zes gaten in zijn buik, wees hij; vier maanden hospitaal. Toen ik `och, och´ deed en `army njet good´ zei, was Ivan het daar niet mee eens. `Army is army´, zei hij en lachte zijn gouden tanden bloot.
De gedachte aan Valéry die met een nijptang Tudors kies te lijf gaat is me een gruwel. Ik weet het, ik ben een watje, een doetje, een verweekte westerling. Maar ik hóór de kies afbreken, ik zíe het bloed onstelpbaar uit zijn mond stromen en vrees dat ik pas dan over velden en wegen race op zoek naar een eerstehulppost. Dat niet. We zijn hier niet helemaal in het wilde oosten. Dus ik dring er nogmaals op aan dat hij naar een tandarts gaat. Ik heb geïnformeerd, het kost maximaal honderd mark. Nee, schudt Tudor, te duur. En als we allebei de helft betalen? Het is mét narcose. Hij aarzelt en snel dirigeer ik hem de auto in.
De tandarts-assistent moet Tudors naam weten, maar hij perst zijn lippen stijf op elkaar. Ook zijn nationaliteit wil hij niet prijsgeven. Toch móet het formulier ingevuld, anders kan ze niets voor ons doen. Procedures zijn er om opgevolgd te worden, mij best. Ik vul het papier lukraak in.
De tandarts is boos, in het hedendaagse Duitsland mag niemand onverzekerd rondlopen. Ik zeg dat we betalen. Maar daar gaat het hem natuurlijk niet om. Hij steekt een preek af. Als weerwoord vertel ik over de vriend en de nijptang, maar verder zwijg ik deemoedig en slik al zijn brave burgerzin. Tudor zit al in de stoel. De tandarts vraagt in zijn beste Russisch naar de kiespijn. Russisch is de enige buitenlandse taal die hij op school geleerd heeft, vertrouwt hij me toe, tien jaar lang. Liever had hij Engels geleerd. Maar goed, het Russisch werkt, Tudor praat terug. De kies zou goed te redden zijn, zegt de tandarts, maar dan moe tde patiënt een paar keer terugkomen. `Weg´, zegt Tudor en gebaart daarbij ongeduldig.De verdoving brengt hem tot rust. De tandarts rukt en wrikt en sneert: `Die wou zijn vriend er met een tang uitkrijgen? Ha! Geen schijn van kans.´ Tudor trekt met zijn benen, toch nog pijn, maar hij gebaart de tandarts door te gaan. Krak. En daar is de kies. Wil Tudor hem meenemen? Hij sist verachtelijk en maakt een wegwerpgebaar.
`Dat is dan vijftien mark´, zegt de tandarts. We kijken neutraal en ik betaal. Buiten juicht Tudor. Hij wrijft langs zijn wang, koud, stijf, geen pijn, ongelovig schudt hij zijn hoofd. En dat voor vijftien mark, waarvan hij ook nog maar eens de helft hoeft te betalen. Eén uurtje werken is dat maar tenminste, hier in Duitsland, thuis in Moldavië zou het een weekloon zijn. Maar daar denkt hij nu maar even niet aan.
In de auto terug kletst hij van pure opluchting honderduit, handig gebruikmakend van de paar woorden Duits die hij sinds kort kent. Hij vertelt me dat er al eens eerder een kies bij hem is getrokken. Toen hij soldaat was in het Moldavische leger. Het gebeurde wel door een tandarts, maar zonder verdoving. `Narcose ist gut.´ In triomf zwaait hij zijn kin omhoog.

 
 

landschap en openbare ruimte

De Blauwe Stad
In de zomer stond er nog een tentenkamp van de Verenigde Communistische Partij in het weiland, als een stuiptrekking van de Koude Oorlog. `Blauwe Stad, zwarte gat´. Die geluiden zijn overstemd door de marketingmythen van de Blauwe Stadjers.   

de Volkskrant

 

jacht

Nacht in het jachtveld
Een jachtjaar lang woon ik in het oosten van Duitsland, waar ik aan mijn boek Buit werk. Ik woon er midden in het jachtveld waar ik jaag. Voor het blad De Jager schreef ik een reportage over de nacht.   

De Jager

 

multicultureel

Migrantendochters in het nauw
Chloor drinken, in polsen snijden, kalmeringsmiddelen slikken. Migrantendochters plegen vaker zelfmoord en doen meer pogingen daartoe dan anderen. `Ik voelde me zo ongelukkig en depressief, ik wilde niet meer leven. Toen ging ik de eerste keer krassen.´   

Vrij Nederland

 

jacht

Drukjacht in de voormalige DDR
Afgelopen december nam ik voor het eerst deel aan een drukjacht in Mecklenburg, in het revier waar ik meestal jaag. De schutters kwamen van heinde en ver, de jagers uit de streek. `Op nog geen tien meter rennen de zwijnen razendsnel om mijn hoogzit.`   

De Jager

 

Azië

`Wo ai zhong guo´
Reizen zonder plan, het alledaagse China zien en niet de parallelle wereld van de toeristische hoogtepunten. Het doet er niet toe waar je bent, het wemelt van de gewone plekken met gewone Chinezen. Al snel blijkt dat door China reizen heel eenvoudig is.   

de Volkskrant

 

Duitsland

Nominatie Blankow - uit het juryrapport
`Met Blankow heeft Pauline de Bok een boek geschreven waarvan zij het non-fictiekarakter claimt, en de jury gelooft haar op haar woord, maar dit leest als een roman. Dat is een compliment. Het is altijd een waagstuk als auteurs ook zichzelf...   

Blankow

 

divers

Rijpen en rotten
Hoe de komst van Turken en Marokkanen de Nederlandse fruit- en groentemarkt veranderde. En hoe lange afstanden, uitgekiende bewaartechnieken en ingenieuze veredeling in dienst staan van de grootst mogelijke afzetmarkt - en de smaak?   

Vrij Nederland

 

begraafplaatsen

Syrisch-orthodoxe begraafplaats
Ik lees al die exotische geboorteplaatsen: Midyat, Kefre, Al Hasakah, Beiroet, Mizizah Köyu. Gestorven zijn ze in Oldenzaal, Berlijn, Britsum, Antwerpen, Rijssen, Malmö, Hoofddorp, Keulen, Emmen. En nu liggen ze hier in Twentse aarde.   

de Volkskrant

 

dood

Leven met hiv
Acht seropositieve druggebruikers vertellen over hun leven, hun angsten, hun hoop en hun manieren om met aids om te gaan. Optimisme, woede, kracht en pessimisme wisselen elkaar af. Sommigen blijven gebruiken, anderen stoppen met drugs.   

Seropositief verder

 

landschap en openbare ruimte

Bonanza in Brabant
Brabantse boerderijen maken plaats voor paardenparadijzen. Springruiters, schoolmeisjes en zakenmensen netwerken op hippische lifestyle-evenementen. De milieubeweging is minder enthousiast. De paardensector vréét ruimte.   

de Volkskrant