begin over de auteur boeken vertalingen luisteren werkplaats tientjeslid links contact                 

Louis Zwiers (6)

Blad: ongepubliceerd
Datum: 2003-05-10

'Het is niet in orde aan de achterkant van het leven,' zei Louis Zwiers. Vanaf juni 1997 tot zijn dood ging ik elke week bij de Amsterdamse muzikant (26.8.1921 ­ 10.5.2003) op bezoek in het verpleeghuis Polderburen in Almere en was er getuige van hoe hij langzaam de greep op zijn leven verloor.

De schim van Polly

Zijn vrouw zit met een betraand gezicht in de huiskamer. Een jonge verzorgster komt met een washandje aan en vraagt lief: 'Mevrouw Zwiers, zal ik uw gezicht even afvegen, anders ziet u er zo behuild uit.' Het mag, zachtjes veegt ze het schoon. Hij komt aanlopen met een baseballpet op zijn hoofd en blijft achter zijn vrouw stilstaan.
'Gaat u nog iets naar voren,' zegt het meisje, 'dan kan uw vrouw u zien.'
Hij schuifelt wat verder en strijkt even onhandig met zijn hand langs zijn vrouws wang. Ze strekt haar hand naar hem uit, pakt hem vast en zegt: 'Ik kan er niks aan doen.'
'Ja,' antwoordt hij. En: 'Probeer je dan een beetje te beheersen.' Dan ziet hij mij zitten aan het eind van de tafel. Later verontschuldigt hij zich uitgebreid dat hij mij niet meteen zag.
Als hij opstaat, vraagt zijn vrouw: 'Waar ga je naartoe?'
Hij mompelt: 'Hier in de buurt, even de situatie opnemen.'
'Misschien ben ik wel dood als je terugkomt,' zegt ze. Hij reageert niet.
In de hal vraag ik of hij zijn vrouw niet wil meenemen.
'Nee. Ze moet er maar aan wennen. Soms moet ik voet bij stuk houden, anders is er geen houden aan. Dit is mijn pleziertje. Het gaat gewoon niet, dan begint ze op straat misschien weer te schreeuwen. Vannacht heeft ze verschrikkelijk geschreeuwd. En niets of niemand kan haar tot stilte brengen. Eerst ging ze een of twee keer per week zo te keer, nu wel iedere dag. Het is verschrikkelijk.'
Er waait een lekker fris windje. Hij ademt in. 'Hier gaan uw longen te gast.' Ineens denkt hij aan de baseballpet. 'Ik heb nooit zo'n ding gehad, maar ze zeiden: "Zet die nou op, dat staat u zo leuk." Nou ja, goed. Vind je hem staan?' Wat ongemakkelijk voelt hij aan zijn hoofd.
Een broer van hem is geopereerd, vertelt hij. 'Ze hebben zijn maag weggehaald en nog andere onderdelen van het spijsverteringskanaal. 'Het is toch jammer dat het zo moet aflopen.'
Ik vraag of hij pijn heeft.
'Hij krijgt al morfine.' En even later: 'Ik weet niet of het zo moet gaan. Het is een marteling, kunnen ze nietŠ ach, dat mag ik niet zeggen.'
Hij wil iets over zijn drie broers vertellen, maar raakt al snel verstrikt. 'Ik wil twee dingen tegelijkertijd zeggen.' Even later gebeurt het weer. 'Hè, help me nou,' zegt hij lachend en geërgerd.
'Ik kan niet in uw hoofd kijken,' zeg ik slapjes. 'Misschien komt het straks wel weer.'
Hij heeft veel last van Polly, zijn dode hondje. Hij draalt voortdurend, kijkt achterom: 'Waar is ie nou?'
'Hij is er niet meer,' zeg ik.
Hij lacht: o ja, hoe kan ik toch telkens zo stom zijn. Maar ook soms: o ja, je hebt gelijk, maar toch geloof ik je niet. Waarom zou hij zich op mij verlaten en niet op wat hij zelf ziet? Als hij weer achterom kijkt, moeten we lachen. 'Schiet me maar dood,' zegt hij. Ik druk zijn arm. Koffiedrinken hoeft hij niet. 'Laten we nog maar een eindje lopen,' vindt hij. 'Koffie kan altijd nog, rondlopen met zo'n mooie vrouw niet.' Hij geeft zichzelf met zijn rechterhand een klopje op zijn linkerschouder en lacht schalks: 'Goed zo, Louis!' Op de terugweg vraag ik hem hoe laat het is. Hij kijkt op zijn manchetboord en zoekt de tijd, maar het lukt niet. Ik stroop zijn mouw een beetje op zodat zijn horloge te voorschijn komt. Half twaalf. Met stuurloze vingers prutst hij aan zijn pols. Het gaat niet.
'Kom, we gaan verder,' zeg ik.
Voor Polderburen staan twee vrouwen de huisjes te prijzen. 'Mooie woningen, zeggen ze,' schampert hij goedmoedig, 'maar het is wel een bejaardenhuis.' In het zicht van de vrouwen trekt hij snel de baseballpet van zijn hoofd. Ze gaan naar binnnen bij een van de huisjes. Hij loopt achter hen aan. Ze zeggen dat hij met mij mee moet gaan, ik roep hem, maar het helpt niet. Pas als ik hem bij zijn elleboog pak, laat hij zich overhalen.
Binnen gooit hij zijn pet meteen op de kapstok en duikt de wc in. Zijn vrouw ziet heel strak en wit. Ik zeg dat we hebben gewandeld en dat haar man even naar de wc is. Ze kijkt dwars door me heen. Als hij binnenkomt, leid ik hem in het blikveld van zijn vrouw.
'Hallo,' zegt hij.
'Hallo,' antwoordt ze en haar gezicht straalt. Ze pakt zijn hand.
De volgende week kom ik op zijn verjaardag, zeg ik.
Met een lief stemmetje vraagt ze, terwijl ze hem intens blij aankijkt: 'Ben jij jarig volgende week?'

 
 

jacht

Ik verlang naar de jacht
Interview op 1 november 2014 in de rubriek `Lunchen met...´ in NRC Handelsblad, na het verschijnen van mijn roman De jaagster. `Ik vond dat ik zelf moest kunnen jagen om er goed over te kunnen schrijven.´   

NRC Handelsblad

 

vertalen

Der Kummer von Waltraud Huesmert
Vertaalster Waltraud Hüsmert won afgelopen januari de Else Ottenprijs 2008 voor haar Duitse hervertaling van Hugo Claus' magnum opus Het verdriet van België. Wederom gelauwerd, maar nog steeds schandelijk onderbetaald.   

www.boekvertalers.nl

 

Duitsland

Nominatie Blankow - uit het juryrapport
`Met Blankow heeft Pauline de Bok een boek geschreven waarvan zij het non-fictiekarakter claimt, en de jury gelooft haar op haar woord, maar dit leest als een roman. Dat is een compliment. Het is altijd een waagstuk als auteurs ook zichzelf...   

Blankow

 

vertalen

Over Leven met het pistool op tafel
De Duitse schrijver Wolfgang Herrndorf, bekend van de roadmovie Tsjik hield na de fatale diagnose van een hersentumor een digitaal dagboek bij. Zo volgen we hem in zijn moedige, onderzoekende en heftige laatste drie jaar.   

Uitgeverij Cossee

 

multicultureel

Migrantendochters in het nauw
Chloor drinken, in polsen snijden, kalmeringsmiddelen slikken. Migrantendochters plegen vaker zelfmoord en doen meer pogingen daartoe dan anderen. `Ik voelde me zo ongelukkig en depressief, ik wilde niet meer leven. Toen ging ik de eerste keer krassen.´   

Vrij Nederland

 

dood

Het einde vooraf regelen
Behandelverbod, niet-reanimerenpas, euthanasieverklaring, levenswensverklaring, zorgverklaring. Wat ondertekenen we eigenlijk? Over de reikwijdte en grenzen van schriftelijke wilsverklaringen. Met actuele verwijzingen.   

Uit&thuis

 

polders

De koning van Moordplaat
`Hij groeide in de Biesbosch op, samen met de zoontjes van de boswachter. Elektriciteit kregen ze eind jaren tachtig pas, en water midden jaren negentig. Wie in Nederland heeft er nu nog een privé-polder?   

de Volkskrant

 

landschap en openbare ruimte

Het land van Lely
'Mooie titel, maar wie is Lely?' vroegen nogal wat mensen die over het manuscript hoorden. Moest de titel er maar aan geloven? Nee, het maakte duidelijk dat het tijd was voor een eerbetoon aan de man die Nederland zijn aanzien gaf - met 103 reisstukken.   

Uitgeverij 521

 

landschap en openbare ruimte

De eetbare stad rukt op
De eetbare stad is hot. Buurtmoestuinen en grootschalige stadslandbouw moeten duurzame voedselvoorziening naderbij brengen. En het is nog goed voor de leefbaarheid ook. Burgers ontfermen zich over de groene openbare ruimte in hun buurt.   

Vrij Nederland

 

multicultureel

De klas
98 procent is vluchteling of allochtoon. `Voor veel kinderen ben ik de enige Nederlander met wie ze dagelijks geconfronteerd worden´, zegt onderwijzer Lamping. ´Als zij geen aansluiting vinden, worden het de nieuwe randgroepjongeren.´   

Vrij Nederland