begin over de auteur boeken vertalingen luisteren werkplaats tientjeslid links contact                 

Jagen, leven en lot

Blad: Skipr
Datum: 2015-01-15
Beeld: Tijs van den Boomen

Ik zou morsdood geweest zijn, vanbinnen weggevreten door bacteriën, op mijn eenendertigste – als de moderne geneeskunst er niet was geweest. Nog jonger had ik al bruine stompjes in mijn mond bloot gelachen, gekreupeld, was een pink kwijtgeraakt, of ik was al aan een kinderziekte bezweken. Maar ik ben 58 en leef, recht van lijf en leden. Geen kwaad woord dus over de gezondheidszorg.

Ik vel bomen, hak hout voor de kachel, loop bij weer en wind door de velden om te gaan jagen, zit uren in een hoogzit buiten bij -9 °C. Er komen wel eens zieke dieren voorbij. Ziek wild mag ik uit zijn lijden verlossen. Dat hoort bij de geschreven en ongeschreven regels van weidelijk jagen, ik ben het aan het wild verplicht. Soms zie ik een dier dat nauwelijks nog met het roedel mee kan komen, dat hinkend de winter niet zal overleven, dat kaal is van de schurft, of dat vermagerd en met een besmeurd achterstel wordt geveld door parasieten, of snuift en briest en hoest terwijl de horzellarven uit zijn neusgaten kringelen. Soms laat ik het lopen. Heeft het dan geluk of pech?
in een hoogzit, alleen in het onmetelijke Oost-Duitse landschap, heb ik veel tijd te mijmeren over leven en dood, over ziekte en vergankelijkheid. Alleen, zo overweeg ik, als je het wild zou domesticeren, zou het te behandelen zijn. Maar dan is het geen wild meer, dan doe je zijn aard geweld aan. Het zou zich nooit vrijwillig aan een geneeskundige behandeling onderwerpen. Wij wel, wij doen niet anders.

Het wild houdt me een spiegel voor: leven of dood is vooral een kwestie van geluk of pech. Het kan nog steeds iedereen overkomen: een half leven lang chronisch lijden, of zomaar ter plekke dood neervallen. Ook al proberen we ons met een miljarden verslindende gezondheidszorg tegen het onheil te weren, lopen we met apps rond die onze lichamelijke toestand steeds fijnmaziger registreren, stellen we onze maaltijd samen als was het een dieet tegen ziekten en kwalen: veilig zijn we niet. Bij elk pijntje surfen we het net af op zoek naar een diagnose. Eenmaal in de spreekkamer weten we al wat er ons scheelt, welke onderzoeken en medicijnen we nodig hebben en hoe groot de kans op genezing is. Als de arts met zijn klinische ervaring er anders over denkt, gaan we shoppen bij andere helers. Alles moet wijken voor onze gezondheid, ziek zijn is onrechtvaardig, doodgaan sowieso. We zitten er bovenop. Elk nieuw apparaat, elk nieuw medicijn doordringt ons meer van alle gevaren en wakkert onze angst aan. Zo staan we er voor: nog nooit zo gezond, een leven lang ziek.

Ik kijk naar het voorbijtrekkende wild en oefen me in het aanvaarden van pech. Ook onheil door schuld of menselijk falen is, in het geval van onomkeerbaarheid, pech. Noem dat geen fatalisme. Ik zit niet bij de pakken neer. Integendeel. Wat er ook gebeurt, het is aan mij hoe ik ermee leef. Dat kan ik op niemand afschuiven. En het lot, dat heeft nu eenmaal het laatste woord.

 

Skipr helpt beslissers in de zorg om hun koers te bepalen. Zie ook: over Skipr

Gastschrijver Pauline de Bok schreef veel over de gezondheidszorg. Voor haar boek Doodsberichten werkte ze in de terminale thuiszorg. Afgelopen herfst verscheen haar roman De jaagster

 
 

landschap en openbare ruimte

De Blauwe Stad
In de zomer stond er nog een tentenkamp van de Verenigde Communistische Partij in het weiland, als een stuiptrekking van de Koude Oorlog. `Blauwe Stad, zwarte gat´. Die geluiden zijn overstemd door de marketingmythen van de Blauwe Stadjers.   

de Volkskrant

 

Oost-Europa

Moldavische kiespijn
Die avond, zo ontdek ik, gaat Valéry hem zijn kies trekken. Met een nijptang. Valéry kan en durft alles, weten de anderen. Tudor krimpt nog meer ineen als hun lachen door de keuken schalt. Het wordt tijd dat hij een man wordt. Van pijn wordt hij hard.   

NRC Handelsblad

 

dieren

Weihnachtskatzen
Kerstbundel 2012 van Insel Suhrkamp Verlag met elf verhalen over katten.'Poespoespoes' heet mijn bijdrage, die werd vertaald door Waltraud Hüsmert. > Siehe auch: 'Weihnachtskatzen in deutscher Übersetzung'.   

Insel Suhrkamp Verlag

 

polders

6,74 Meter onder NAP
Vanaf sommige plekken in de polder wordt het water in wel vier trappen omhoog gemalen. Van slootje in sloot, in tocht, in Ringvaart, in Hollandsche IJssel. Ondertussen zakt de polder nog steeds met zo´n centimeter per jaar.   

de Volkskrant

 

Duitsland

De verleiding van het Oosten
Het liefst neem ik kleine wegen als ik door Mecklenburg-Vorpommern rijd. De auto rammelt over kinderkopjes, hobbelt over zandpaden en altijd kom je droomoorden tegen. Ten oosten van de Elbe maakte de Duitse landadel de dienst uit...   

Intermediair

 

Oost-Europa

In Estland zingt de taal
Eigenlijk is het een wonder dat Estland bestaat. Een land met 1,4 miljoen inwoners, een taal die nauwelijks familie heeft en die slechts door één miljoen mensen wordt gesproken. Maar wel een taal die zingt en de blik naar het noorden drijft.   

de Volkskrant

 

vertalen

Over Leven met het pistool op tafel
De Duitse schrijver Wolfgang Herrndorf, bekend van de roadmovie Tsjik hield na de fatale diagnose van een hersentumor een digitaal dagboek bij. Zo volgen we hem in zijn moedige, onderzoekende en heftige laatste drie jaar.   

Uitgeverij Cossee

 

divers

Meisjes van 13
Het is 1969. Ik ben 13 en zit in mijn dagboek te schrijven. Op de radio zingt Paul van Vliet: 'Meisjes van dertien/niet zo gelukkig/meisjes van dertien/d'r net tussenin...' Hoe verging het de naoorlogse meisjes van 13. Acht gesprekken en dagboeken.   

Maandblad O

 

Duitsland

Blankow (deutsche Ausgabe)
Herbst 2009 in Deutschland erschien Blankow oder Das Verlangen nach Heimat bei Weissbooks in einer Übersetzung von Waltraud Hüsmert. Oktober 2011 erschien es als Taschenbuch bei Insel Verlag / Suhrkamp. »Ein Buch voller weitergewisperter Geschic   

Weissbooks | Insel Verlag

 

Oost-Europa

Van Brody naar Berestetsjko
Herinnert ze zich nog iets van de Pools-Russische veldtocht, van de mannen van Boedjonny? 'Wie? wie?' kraakt haar stem gretig. Ze houdt haar hand als een schelp tegen haar oor. Andrej schreeuwt de vraag in het Oekraïens, de dochter herhaalt het nog eens.   

Steden zonder geheugen