begin over de auteur boeken vertalingen luisteren werkplaats tientjeslid links contact                 

Jagen, leven en lot

Blad: Skipr
Datum: 2015-01-15
Beeld: Tijs van den Boomen

Ik zou morsdood geweest zijn, vanbinnen weggevreten door bacteriën, op mijn eenendertigste – als de moderne geneeskunst er niet was geweest. Nog jonger had ik al bruine stompjes in mijn mond bloot gelachen, gekreupeld, was een pink kwijtgeraakt, of ik was al aan een kinderziekte bezweken. Maar ik ben 58 en leef, recht van lijf en leden. Geen kwaad woord dus over de gezondheidszorg.

Ik vel bomen, hak hout voor de kachel, loop bij weer en wind door de velden om te gaan jagen, zit uren in een hoogzit buiten bij -9 °C. Er komen wel eens zieke dieren voorbij. Ziek wild mag ik uit zijn lijden verlossen. Dat hoort bij de geschreven en ongeschreven regels van weidelijk jagen, ik ben het aan het wild verplicht. Soms zie ik een dier dat nauwelijks nog met het roedel mee kan komen, dat hinkend de winter niet zal overleven, dat kaal is van de schurft, of dat vermagerd en met een besmeurd achterstel wordt geveld door parasieten, of snuift en briest en hoest terwijl de horzellarven uit zijn neusgaten kringelen. Soms laat ik het lopen. Heeft het dan geluk of pech?
in een hoogzit, alleen in het onmetelijke Oost-Duitse landschap, heb ik veel tijd te mijmeren over leven en dood, over ziekte en vergankelijkheid. Alleen, zo overweeg ik, als je het wild zou domesticeren, zou het te behandelen zijn. Maar dan is het geen wild meer, dan doe je zijn aard geweld aan. Het zou zich nooit vrijwillig aan een geneeskundige behandeling onderwerpen. Wij wel, wij doen niet anders.

Het wild houdt me een spiegel voor: leven of dood is vooral een kwestie van geluk of pech. Het kan nog steeds iedereen overkomen: een half leven lang chronisch lijden, of zomaar ter plekke dood neervallen. Ook al proberen we ons met een miljarden verslindende gezondheidszorg tegen het onheil te weren, lopen we met apps rond die onze lichamelijke toestand steeds fijnmaziger registreren, stellen we onze maaltijd samen als was het een dieet tegen ziekten en kwalen: veilig zijn we niet. Bij elk pijntje surfen we het net af op zoek naar een diagnose. Eenmaal in de spreekkamer weten we al wat er ons scheelt, welke onderzoeken en medicijnen we nodig hebben en hoe groot de kans op genezing is. Als de arts met zijn klinische ervaring er anders over denkt, gaan we shoppen bij andere helers. Alles moet wijken voor onze gezondheid, ziek zijn is onrechtvaardig, doodgaan sowieso. We zitten er bovenop. Elk nieuw apparaat, elk nieuw medicijn doordringt ons meer van alle gevaren en wakkert onze angst aan. Zo staan we er voor: nog nooit zo gezond, een leven lang ziek.

Ik kijk naar het voorbijtrekkende wild en oefen me in het aanvaarden van pech. Ook onheil door schuld of menselijk falen is, in het geval van onomkeerbaarheid, pech. Noem dat geen fatalisme. Ik zit niet bij de pakken neer. Integendeel. Wat er ook gebeurt, het is aan mij hoe ik ermee leef. Dat kan ik op niemand afschuiven. En het lot, dat heeft nu eenmaal het laatste woord.

 

Skipr helpt beslissers in de zorg om hun koers te bepalen. Zie ook: over Skipr

Gastschrijver Pauline de Bok schreef veel over de gezondheidszorg. Voor haar boek Doodsberichten werkte ze in de terminale thuiszorg. Afgelopen herfst verscheen haar roman De jaagster

 
 

Oost-Europa

Wachten, wachten, wachten
Tien uur schatte de Litouwse douanier die de rij langsliep en klein grauw briefjes met kentekens en volgnummers uitreikte. Drie dagen zei een man in de file. We gokten op de douanier en besloten te wachten.   

Trouw

 

divers

Louis Zwiers (1)
Tango in het ouwemannenhuis
Waarin zijn vingers in het wildeweg de oude deuntjes op zijn accordeon proberen te vinden en hij monter zegt: `Ik sta de hele dag tot je beschikking.´   

ongepubliceerd

 

beeldende kunst

De beleidsmachine
Wat staat dáár nu weer? De Gelderse eenprocentsregeling voor infrastructuur bestaat 25 jaar. Het boek Kunstwerken & Kunstwerken zoomt in op artistieke en civieltechnische kunstwerken. Hieronder: 'De beleidsmachine'.   

Kunstwerken & Kunstwerken

 

divers

I love bureaucratie
Het is flauw en verwend. We verwisselen simpelweg steeds onze pet: `Iedereen het best mogelijke´ en `Weg met de bureaucratie´, al naar gelang het ons uitkomt. Natuurlijk houdt niemand van bureaucratie.   

de Volkskrant

 

Duitsland

Literaturfestival Wortgarten
Auf Wortgarten, Literaturfestival in der Ückermark, las ich Fragmente, die ich vor 25 Jahren über Fürstenwerder geschrieben habe. Es war während der Wende, als die Dorfpolitik brodelte und kochte. Eine literarische Reise zurück in die Zeit.   

anders

 

dood

Doodsberichten
Voor Doodsberichten werkte ik drie jaar als vrijwilliger in de terminale thuiszorg en tekende de gebeurtenissen op. Door elk van de vijf verhalen speelt de vraag: Hoe leven mensen in het aangezicht van de dood?   

Uitgeverij Meulenhoff

 

samenleving

Tiere sind wir, schlaue Tiere
Eineinhalb Jahre habe ich in diesem Jagdgebiet gelebt, allein mit der Landschaft, dem Wetter und den Wildtieren. Wie oft stand ich im Morgengrauen am Fenster, um mich dann abrupt vor den Bildschirm zu setzen, die niederländischen Zeitungen anzuklicken un   

Neue Zürcher Zeitung

 

Oost-Europa

In Estland zingt de taal
Eigenlijk is het een wonder dat Estland bestaat. Een land met 1,4 miljoen inwoners, een taal die nauwelijks familie heeft en die slechts door één miljoen mensen wordt gesproken. Maar wel een taal die zingt en de blik naar het noorden drijft.   

de Volkskrant

 

gezondheidszorg

Silvia Millecam en de kwakzalvers
In de zomer van 2001 keek heel televisiekijkend Nederland verbijsterd toe. De ziektegeschiedenis van Silvia Millecam werd bijgezet in een groeiende reeks alarmverhalen over alternatieve geneeskunde. Geloven in een wonder, tot de dood erop volgt.   

Psychologie Magazine

 

polders

De koning van Moordplaat
`Hij groeide in de Biesbosch op, samen met de zoontjes van de boswachter. Elektriciteit kregen ze eind jaren tachtig pas, en water midden jaren negentig. Wie in Nederland heeft er nu nog een privé-polder?   

de Volkskrant

 

select name from po_pages where id=%20%0A2
You have an error in your SQL syntax; check the manual that corresponds to your MariaDB server version for the right syntax to use near '%20%0A2' at line 3