begin over de auteur boeken vertalingen luisteren werkplaats tientjeslid links contact                 

Lekker vies, heel gezond

Blad: Metro
Datum: 1999-11-05

Ik benijd ze niets die stadse kinderen die ‘bah’ gillen als ze een hondendrol zien en angstig achter moeders mantelpak kruipen als ze een strontvlieg of regenworm ontwaren. Erger nog, ik voel de neiging opkomen ze eens lekker met hun Oilily-jurkjes in de modder te zetten of met hun blote voetjes tussen de pissebedden. Want de smetvrees wordt er al vroeg ingepompt.

Als kind heb ik me gewenteld in viezigheid. Dat had je op het platteland. Je speelde in stallen tussen eeuwenoude spinnenwebben, je rollebolde tussen de koeien en varkens, je viel in sloten die als riolering dienst deden, je at wel eens bedorven waar en je zat bij kinderen in de klas die hooguit eens per week in de teil gingen, tien na elkaar. Alle kinderziektes hebben we gehad en verder niets.

In de loop der jaren zag ik talloze filmpjes met krioelend ongedierte dat met het blote oog niet waarneembaar is. Reclamemakers zijn er dol op. Toiletpotten waar opa op gepoept heeft, terwijl de kleine meid daarna nietsvermoedend met haar handjes op de bril steunt, je moet er als moeder toch niet aan denken. Trapleuningen, liftknoppen, winkelwagentjes, het ballenbad van Ikea, als ons blote oog microscopisch zou zijn, dan zouden we niets meer aanraken. Dan zou menigeen zich verschansen in een steriel huis en zelfs niets meer durven te eten.
Voortdurend worden we bedreigd door ziektekiemen. De schoonmaakindustrie verdient miljarden aan onze op hol geslagen hygiëne. Ze blijft nieuwe oplossingen aandragen – spik & span-zeepjes, -doekjes en -sopjes – ze doet haar uiterste best, maar een kiemvrije toekomst zit er niet in. We zuigen en vegen en soppen en dieptereinigen, we binden de strijd aan met de huismijt, kortom, we gaan als een blinde tekeer tegen een eindeloos leger van onzichtbare aanvallers. En ondertussen schrobben we ook nog eens verwoed alle natuurlijke afweer van onze huiden, zodat ze overgevoelig worden en snel verouderen. Als het nuttig was geweest om al die microscopisch kleine viezigheid te ontwaren, had de schepper ons wel betere ogen gegeven. Mijn afkeer van deze smetvrees kreeg een stevige steun in de rug door de hygiëne hypothese waarover ik in het weekblad Intermediair las. Als baby’s niet of te eenzijdig aan viezigheid worden blootgesteld, komt hun immuunsysteem niet tot volle wasdom en krijgen ze allerlei ziektes. Dat is een plausibele verklaring voor de hedendaagse explosie van allergieën. Ook andere ziektes doen het steeds beter: astma, reuma, hooikoorts, allerlei eczemen, jeugdsuikerziekte.
Zie je wel, ik heb het altijd wel vermoed: viezigheid is juist heel gezond. Al die vroegere aanvallen van buitenaf hebben me fysiek gehard, bij mij binnen moet het wemelen van de afweerstoffen en anti-beestjes. Ik heb nooit eens griep, als rondom mij iedereen is geveld, proest ik alleen een keer. Mijn zus was vroeger zelfs zo vies dat haar krasje om tbc op te sporen – de ouderwetse variant van de Mantoux-prik – opzwol, dus ze was positief. Bij nader onderzoek bleek ze geen tbc te hebben maar te barsten van de antistoffen. Blakend dus. Wij kinderen staken elkaar met van alles en nog wat aan, dat schijnt ook heel gezond te wezen. Alleenstaande kinderen zijn vaak veel bevattelijker voor aanvallen van buitenaf.
Onze obsessie voor hygiëne is zorgwekkend, zeggen wetenschappers. En ze noemen zelfs al een mogelijk tegengif: de kleintjes in ons antiseptische leefmilieu inenten met een fikse cocktail van de ontbrekende viezigheid. Dat is pas ziek.

 
 

polders

Klei te koop
Eeuwenlang heeft de Rijn hier het landschap in beweging gehouden.Waterlopen verzandden, nieuwe rivierarmen ontstonden, uiterwaarden slibden op met vette klei, dorpen werden verzwolgen, de splitsing van Rijn en Waal schoof van oost naar west...   

de Volkskrant

 

parken

`De architect hoeft hier niet te wonen´
`Anti-parken´, noemen critici de nieuwe Haagse stadsparken uit het beleidsplan Licht op groen. Busladingen architecten komen er kijken. De Turkse moeders willen meer speelruimte voor de kleintjes en minder Bulgaarse illegalen.   

de Volkskrant

 

Duitsland

Eine Analyse des Schweigens
In der Novelle Wir töten Stella lässt Marlen Haushofer (1920-1970) die Protagonistin gnadenlos das Familiengewebe untersuchen, das den Tod eines jungen Mädchens hervorgebracht hat. Der goldene Käfig hat sich in einen Kerker verwandelt.   

Universiteit van Amsterdam

 

Oost-Europa

Novi Sad, tien jaar later
Tien jaar geleden alweer zijn de omstreden NAVO-bombardementen op Servië. Nog steeds verkeert het land in isolement. Een reportage uit de tweede stad, Novi Sad, thuishaven van de beroemde schrijver Aleksandar Tisma.     

Vrij Nederland

 

jacht

De jager bespied
Een fotograaf reist heel Europa door op zoek naar de geheimen van de jacht. Dat levert tijdloze beelden op. Niet over doden, maar over een mens in het landschap, die zit en wacht op het wild, of het besluipt, als een dier.   

De Jager

 

Duitsland

De verleiding van het Oosten
Het liefst neem ik kleine wegen als ik door Mecklenburg-Vorpommern rijd. De auto rammelt over kinderkopjes, hobbelt over zandpaden en altijd kom je droomoorden tegen. Ten oosten van de Elbe maakte de Duitse landadel de dienst uit...   

Intermediair

 

jacht

5. Pijn
Het was afgelopen winter. Ik liep over de nevelige weilanden met mijn geweer over mijn schouder in de linie van drijvers die het wild uit de bosjes moesten jagen, richting schutters. Ik schrok op van woest, steeds woester blaffende honden   

Magazine Buit

 

Duitsland

The Marten
Translated fragments of the last chapter of the literary nonfiction book Blankow - of het verlangen naar Heimat (Blankow - or the Longing for Heimat)   

Blankow

 

jacht

7. Een ooievaar op jacht
Als jager kijk ik altijd naar het ecologisch evenwicht: zijn er veel (te veel) exemplaren van een wildsoort, dan bejaag ik ze, anders niet. Maar jagende dieren hebben daar maling aan. Soms kijk ik het met lede ogen aan.   

Magazine Buit

 

jacht

Jagen is toewijding
`Het is alsof we verleerd zijn dat we zelf onderdeel van de natuur zijn.´ Journalist Kester Freriks interviewt Pauline de Bok voor De Jager, het tijdschrift van de Koninklijke Jagersvereniging.   

De Jager

 

select name from po_pages where id=%0A2

fout